Ben Tiggelaar beschrijft in zijn NRC-column (20 april 2018), getiteld Het beste idee ooit in de psychologie hoe je het gewenste gedrag kunt stimuleren door belemmeringen weg te nemen:

...

Kurt Lewin (1890-1947) was een fameuze Joods-Duitse psycholoog die emigreerde naar de Verenigde Staten en onderzoek deed naar onder meer groepsgedrag en verandering. Hij geloofde dat het al dan niet vertonen van wenselijk gedrag in hoge mate word bepaald door twee soorten krachten die in elke situatie een rol spelen: drijvende krachten en remmende krachten. Het gedrag dat we uiteindelijk laten zien is volgens Lewin een staat van evenwicht tussen deze twee soorten krachten.

Stel dat je elke week drie keer wilt hardlopen. Een drijvende kracht kan daarbij zijn: informatie over hoe gezond regelmatig rennen is. Een remmende kracht kan zijn: teveel andere verplichtingen. Kahneman: „Lewins inzicht was dat wanneer je een verandering wilt in gedrag, er een goede en een slechte manier is om dat aan te pakken. De goede manier is door het verminderen van de remmende krachten, niet door het vergroten van de drijvende krachten.”

Vraag: wat kan ik doen om het makkelijker te maken voor deze persoon om in beweging te komen?

Volgens deze krachtenveldtheorie van Lewin grijpen we dus vaak naar het verkeerde instrument. We gaan duwen. We proberen de drijvende krachten te vergroten, vaak door middel van communicatie. In bedrijven klimt bijvoorbeeld de baas op de zeepkist en legt uit wat er moet gebeuren en waarom. Maar volgens Lewins theorie roept dat in de regel hooguit meer remmende krachten op. Niet handig.

Volgens Lewin - en Kahneman - moeten we ons niet afvragen: hoe krijg ik ze zover? Maar: waarom doen ze het nu nog niet? Kahneman: „Je vraagt: wat kan ik doen om het makkelijker te maken voor deze persoon om in beweging te komen?” Vaak draait het daarbij om het wegnemen van belemmeringen in de fysieke of sociale omgeving, stelt Kahneman.

Veel van de mensen die ik ontmoet in mijn werk, geloven in de trits ‘kennis - houding - gedrag’. Hun overtuiging is dat mensen eerst anders moeten gaan denken en iets anders moeten willen voordat ze ander gedrag zullen vertonen. Of het nu gaat om stoppen met roken, gezonder eten, meer sparen of een nieuwe manier van werken. Maar volgens Kahneman begint echte verandering juist met de realisatie dat deze aanpak in de regel weinig effectief is.

Bron: Het beste idee ooit in de psychologie, Column Ben Tiggelaar

Obeya is een Japanse term die betekent: grote ruimte. Het wordt wel eens vergeleken met de brug van een schip of een ‘war room’. Voor productieorganisaties is ‘obeya’ een nuttige tool om samen te werken, problemen op te lossen en ideeën uit te wisselen.

Obeya’s (grote ruimtes) bieden letterlijk tijd en ruimte om problemen op te lossen en te overleggen, zonder last te hebben van organisatorische drempels of muren.

Visueel management

Het belangrijkste element van een obeya is de visuele ondersteuning. De muren in en obeya zijn beplakt met tabellen en grafieken en allerlei andere data die voor de deelnemers van belang zijn, waarover gepraat en beslist moet worden. Een obeya is een omgeving die uitnodigt tot samenwerken. Het eindresultaat moet zijn: snellere en effectievere oplossingen voor de problemen waar men op de werkvloer tegenaan loopt.

Een obeya is een omgeving die uitnodigt tot samenwerken.

In de obeya komt informatie bij elkaar. Hier wordt het geanalyseerd, worden prioriteiten gesteld en kunnen beslissingen genomen worden over wat met de informatie wordt gedaan. Bedrijven als Toyota en Volvo maken regelmatig gebruik van obeya’s.

Bron: Obeya: het brein van de lean organisatie, Sigmaonline