Een ... mooie metafoor voor 'reactief en proactief' is 'bezorgdheid en invloed'. ...

Volgens [Stephen] Covey heb je drie cirkels. Jouw 'ik' cirkel, de cirkel van invloed direct om je heen met daarin dingen die je kunt beïnvloeden, en daarbuiten de cirkel die je niet kunt beïnvloeden, maar waar je bezorgd over kunt zijn (de buitenste ring wordt ook welde 'cirkel van betrokkenheid' genoemd). Tussen de ringen van 'invloed' en 'betrokkenheid' kunnen echter wel verschuivingen plaatsvinden; daar heb je zelf een keuze in. De prikkel voor die verschuiving is vaak chaos van buiten, waar je je terecht zorgen over kunt maken.

Bij verandering is er vaak sprake van chaos. Medewerkers maken zich daar zorgen over en nemen een afwachtende houding aan. ('De situatie is volstrekt onduidelijk, we weten niet waar dit allemaal op uitdraait, laten we maar afwachten.') Veel mensen beseffen niet dat de cirkel van invloed daardoor kleiner wordt en de cirkel van betrokkenheid groter. ....

Maar je kunt de situatie ook de andere kant op sturen. Er is veel onduidelijkheid ontstaan in je werkomgeving en het gaat er inmiddels behoorlijk chaotisch aan toe. Maar jij denkt: in troebel water is het goed vissen. En dus trek je een aantal zaken naar je toe die eigenlijk net aan de rand van jouw invloed liggen maar die niemand oppakt. En je raadt het al, als je die goed doet, dan ziet ook je chef dat, en die is aangenaam verrast: 'Goed werk! Weet je wat, als je toch zo lekker bezig bent, kun je dan ook eens naar dat of dat kijken?' Ziedaar, je cirkel van invloed breidt zich uit - je zit in de 'proactieve' spiraal.

Bron: Zacht veranderen, Rogier Guns

Daniel Simons en Christopher Chabris van de Universiteit van Illinois hebben een onderzoek gedaan naar Inattentional (change) blindness of veranderblindheid. Zij hebben ook een video gemaakt waarbij je dit zelf kunt ondergaan. ... In de video krijgt een groep mensen de opdracht het aantal ballen dat wordt overgegooid te tellen. De deelnemers aan de proef gaan zo op in hun taak (ballen tellen) dat ze niet meer opmerken dat er op een gegeven moment iemand in een gorillapak door het beeld loopt. Dit voorbeeld wordt in mijn eigen organisatie gebruikt als metafoor voor 'het grote geheel zien'. Iemand 'ziet de gorilla', zeggen we dan. Met andere woorden: die persoon heeft oog voor het grotere geheel. Van de driehonderd mensen zagen tweehonderd de gorilla overigens niet. Dat is een min of meer normale score, en het is ook helemaal niet erg als je die gorilla niet ziet. Immers, juist door het vermogen zich nadrukkelijk op één taak te concentreren is de mens in veel situaties bij uitstek efficiënt.

Bron: Zacht veranderen, Rogier Guns