• Vergroot lettergrootte
  • Standaard lettergrootte
  • Verklein lettergrootte
www.eenblogjeom.nl
Complexiteit volgens Jurgen Appelo
Gepubliceerd in Bluff Your Way Into
E-mail Afdrukken

complex structure behavior jurgen appelo

Jurgen Appelo gaat in zijn Management 3.0: Leading Agile Developers, Developing Agile Leaders in op de mentale voorkeur voor lineair denken, de drogreden van causaliteit en het verschil tussen complex en gecompliceerd.

jurgen appelo complexity

One thing I learned, painfully, is that no matter what you plan for the system, it is not going to happen. The world doesn’t work that way. The system you live in doesn’t care about your plans. You may think that A leads to B, and in theory, you might even be right. But theory rarely works in practice, and predictability has a devious sister named complexity.”

“The idea that things happen as we’ve planned … has its roots in our innate preference for causal determinism. This is “the thesis that future events are necessitted by past and present events combined with the laws of nature.” Causal determinism tells us that each thing that happens is caused by other things that happened before. Logically this means that if we know all about our current situation, and we know all variants of one thing leading to another, we can predict future events by calculating them from prior events and natural laws. (…) But strange as it seems, causality is not enough.”

“If predictability is the friendly and reliabel son of the neighbors next door, complexity is his unfathomable and untruly little sister. (…) People sometimes confuse complexity with large numbers (like many things going on at the same time), but complex things aren’t always large. (…) Complexity doesn’t necessarily follow from large numbers.”

“Unfortunately, we are faced with a slight inconvenience when applying complexity theory to problem solving. Our minds prefer causality over complexity. .. [T]he human mind has an overdeveloped sense of cause and effect, which primes us to see purpose and design everywhere, even where there is none. (…) We attribute cause and effect to all things around us, even when there’s no reason to.”

“Our minds are wired to favor what I call “lineair thinking” (assuming predictability in cause and effect) over “nonlineair thinking (assuming things are more complex than that.). We are accustomed to stories being told linearly, from start to finish. School taught us lineair equations and largely ignored the much more ubiquitous nonlineair equations simply because they're too hard to solve. We accept "he did it" much more easiliy than "well, some things just happen.". Whenever there's a problem B, we assume that event A caused it. (...) Our lineair thinking minds see the world as a place full of easily explainable events with simple causes and simple effects. Gerald Weinberg called it the Causation Fallacy."

"Our mental addictions to causal determinism has led people to use control in their attempts to make sure that the right events are separated from the wrong ones. (...) Engineers and other people with technical minds are particularly susceptible to the concept of control. It was engineers who developed scientific management, the command-and-control style of management that has been all the rage since the early 20th century. (...) We all know by now that these control systems work adequately only with repetitive tasks that don't require much thinking. But they don't work with creative product development!"

"One of the achievements of systems theory (an area of study called general systems theory) ... was shifting the focus from elements in a system to the organization of elements, thereby recognizing that relationships among elements are dynamic, not static. Scientists studied concepts like autopoiesis (how a system constructs itself), identity (how a system is identifiable), homeostasis (how a system remains stable), and permeability (how a system interacts with its environment). (...) [The] legacy of general systems theory is significant. Almost all laws for system theory also turn out to be valid for complex systems."

"Cybernetics is the study of regulatory systems that have goals and interact with their environment through feedback mechanisms. The goals of cybernetics itself is to understand the processes in such regulatory systems, which include iterations of acting (having an effect on the environment), sensing (checking the response of the environment), evaluating (comparing the current state with the system's goal), and back again to acting. This circular process is a fundamental concept in the study of cybernetics."

"When we see systems theory and cybernetics as the two legs of the body of knowledge of systems, one of its arms is certainly dynamic systems theory. (...) [D]ynamic ystems theory explains that dynamic systems have many states, some of which are stable and some of which are not. When parts of the system never change over time, or when they always settle back to original values after having been disturbed, we say that the stable states are acting as attractors."

"If we consider dynamical systems theory as one arm of the body of knowledge of systems, game theory must certainly be the other one. Multiple systems often compete for the same resources - or try to have each other for lunch. Game theory indicates that, in such cases, systems may develop competing strategies. As another branch of applied mathematics, game theory attempts to capture behavior of systems in strategic situations, where the success of one depends in part on the choices made by others."

"Evolutionary theory has helped in understanding growth, survival, and adaption of systems over time. (...) It is said that teams, projects, and products evolve while adapting to their changing enviromennt."

"Chaos theory taught us that even the smallest things in a dynamic system can have tremendous consequences at a later time. This means that the behavior of many systems is ultimately unpredictable because minor issues can turn into big problems, as any software team is eager to acknowledge. This innate unpredictability of dynamic systems has farreaching consequences for estimation, planning, and control, which is a well-known concern among climate scientists and traffic experts but less readily accepted among project managers and line managers."

"Simplicity usually relates to the burden which a thing puts on someone trying to explain or understand it. Something which is easy to understand or explain is simple, in contrast to something complicated."

"If you're going to discuss simplicity, it is useful to know the difference between complex and complicated.  Not knowing the difference means you might apply exactly the wrong approach to the right problem (or the right approach to the wrong problem)."

 

Volgens Jurgen Appelo kan het verschil tussen complex en gecompliceerd worden uitgelegd door gebruik te maken van twee dimensies: (a) de structuur van het systeem en hoe goed deze te begrijpen is, en (b) het gedrag van het systeem en hoe goed dit te voorspellen valt:

(a) Structuur

  • Simple = gemakkelijk te begrijpen
  • Complicated = heel moeilijk te begrijpen

(b) Gedrag

  • Ordererd = volledig voorspelbaar
    Complex: een beetje voorspelbaar (maar met veel verassingen)
  • Chaotisch (chaotic) = heel onvoorspelbaar

De voorbeelden zijn: een onderbroek, een horloge, een stad, een drie-persoons softwareontwikkelteam, een dubbele pendule en aandelenmarkten.

cynefin jurgen appelo

Cynefin is a framework devised by knowledge management scholar David Snowden. It describes a typology of contexts using four domains: Simple, Complicated, Complex and Chaotic (with Disorder as a fifth domain in the middle) and is used to guide approaches to decision making and policy making.

agreement certainty ralph stacey appelo

Management professor Ralph Stacey created something similar called the Agreement & Certainty Matrix. It shows Simple, Complicated, Complex, and Anarchy (Chaos) as four areas based in two dimensions: the degree of agreement and the degree of uncertainty.

Bron: Management 3.0: Leading Agile Developers, Developing Agile Leaders, Jurgen Appelo

Laatst aangepast op vrijdag, 03 januari 2020 12:37  
Omdenken met Gilbert Keith Chesterton
Gepubliceerd in Citaten: omdenken
E-mail Afdrukken

citaat quote

Als een kwestie onoplosbaar lijkt, komt dat niet omdat je de oplossing niet ziet, maar omdat je het probleem niet ziet.

Gilbert Keith Chesterton

Laatst aangepast op maandag, 02 januari 2017 06:14  
Samenvatting BiSL (incl. mindmap)
Gepubliceerd in Informatiemanagement
E-mail Afdrukken

BiSL mindmap, samenvatting

BiSL (spreek uit bie-s-él) – een afkorting van Business Information Service Library – is een samenhangend raamwerk (framework) dat de processen beschrijft van functioneel beheer en informatiemanagement. BiSL geldt als een procesmodel  dat inzicht geeft in de hoofdprocessen van het werkveld van de functioneel beheerders en informatiemanagers.

Anders dan frameworks als Application Services Library (ASL) en ITIL richt BiSL zich niet op ICT-organisaties (supply), maar juist op de gebruikersorganisatie (demand). BiSL is bruikbaar als leidraad bij het opzetten van een professionele vraagorganisatie: Hoe kan de gebruikersorganisatie zorgen voor een adequate informatievoorziening?

BiSL beschrijft de activiteiten die nodig zijn voor het beheren van de totale informatievoorziening binnen een organisatie. Het geeft invulling aan de processen en activiteiten die noodzakelijk zijn om de informatievoorziening vanuit gebruikers- en bedrijfsoptiek te sturen (bedrijfskundige benadering). Het BiSL-framework is bovenal bruikbaar als eenduidig begrippenkader voor het inrichten en professionaliseren van functioneel beheer en informatiemanagement.

Publieke standaard
BiSL bevindt zich als standaard vanaf februari 2005 in het publieke domein (public domain), dat wil zeggen dat het BiSL-gedachtengoed voor iedereen beschikbaar is en vrij gebruikt mag worden.  BiSL is in beheer bij de ASL BiSL Foundation. (www.aslbislfoundation.org).

BiSL-framework ondersteund door best practices
Het BiSL-framework wordt ondersteund door zgn. best practices, waarmee invulling gegeven kan worden aan functioneel beheer en informatiemanagement in een organisatie.

Structuur BiSL
BiSL is een procesmodel dat de hoofdprocessen van een functioneel beheerorganisatie beschrijft op uitvoerend (operationeel) niveau, op sturend (tactisch) niveau en op richtinggevend (strategisch) niveau. In totaal beschrijft BiSL 23 processen, verdeeld over drie niveaus en zeven zgn. procesclusters.

Bovenstaande tekst is een fragment uit een samenvatting die ik maakte ter voorbereiding van het BiSL Foudation examen. Mocht je ook bezig zijn met het examen, dan zijn de onderstaande downloads wellicht bruikbaar: Samenvatting BiSL-processen op 2 A4-tjes, of de BiSL Mindmap op A4-formaat.

 

Tags:
Laatst aangepast op vrijdag, 17 november 2017 22:07  
KPI-breakdown volgens Webers, Van Engelen & Luijben
Gepubliceerd in Lean Six Sigma
E-mail Afdrukken

kpi breakdown ctq flowdown kritische prestatie-indicator indicator prestatie

In Het groot verbeterboek - meer dan 120 tools en concepten voor procesverbeteraars en verandermanagers beschrijven Neil Webers, Lucas van Engelen & Thom Luijben hoe ervoor zorgt dat op de werkvloer datgene wordt gedaan en gevolgd waardoor je goede prestaties levert voor de klant. Via een zgn. KPI-breakdown operationaliseer je prestatie-indicatoren die doorslaggevend zijn voor het blij(er) maken van interne of externe klanten naar het niveau van handelen van medewerkers:

kpi breakdown prestatie-indicator webers engelen luijben

Definitie

De KPI-breakdown brengt de onderlinge relatie en beïnvloeding in kaart van de kernprestatie-indicatoren (KPI's), de stuurindicatoren (SI's) en de handelingsindicatoren (HI's). Het maakt hierbij inzichtelijk welke specifieke invloed de handelingen per medewerker (handelingsniveau) en de sturing van het management (sturingsniveau) hebben op de uiteindelijke prestaties (monitoringsnvieau).

(...)

Specifieke organisatiedoelen (KPI's) worden vertaald naar onderliggende stuur- en handelingsindicatoren. De organisatie doelstellingen worden van algemeen naar specifiek vertaald, zodat ze uiteindelijk beschrijven welke handelingen het resultaat veroorzaken. Hiermee wordt de directe link tussen de benodigde handelingen op de werkvloer en het uiteindelijk gewenste resultaat inzichtelijk gemaakt.

(...)

Met behulp van de KPI-breakdown definieer je de handelingen die het uiteindelijke resultaat beïnvloeden. Hiermee kun je de directe aansturing, verantwoording en controle van deze handelingen regelen, zodat je als afdeling of organisatie meer grip krijgt op het behalen van de gestelde doelen.

Aanpak

Doorloop de onderstaande stappen als groep:

Stap-1

Begin met het vaststellen voor welke KPI's er een breakdown wordt gemaakt.

Stap-2

Definieer welke prestaties onder de KPI vallen; dat willen zeggen: welke prestaties het niveau van de KPI bepalen.

Stap-3

Definieer welke stuurindicatoren onder de prestatie-indicatoren liggen (y = CTQ)

Stap-4

Stel vast welke handelingsindicatoren onder de stuurindicatoren liggen.

Stap-5

Plaats deze niveaus in een boomstructuur en geef hierbij de onderlinge relaties weer.

Stap-6

Breng het benodigde werkproces rondom de gestelde stuurindicatoren en handelingsindicatoren in kaart (waar, hoe, wie, wat?) inclusief benodigde normen en meetinstrumenten.

Stap-7

Bepaal de specifieke invloed van de stuur- en handelingsindicatoren en daarmee ook de prioriteit die eraan wordt gegeven.

Stap-8

Zorg voor opvolging en borging van de geformuleerde stuur- en handelingsindicatoren door de bepaalde indicatoren van stap-7 in een sturings- en verantwoordingsstructuur te plaatsen. Een sturings- en verantwoordingsstructuur is een managementstructuur die gebruikt wordt om zowel de gewenste en noodzakelijke sturing als verantwoording te bewerkstelligen.

Stel bij stap-1 t/m 4 de volgende vragen:

  • Wat beïnvloedt wat?
  • Hoe komt dit onderdeel tot stand?
  • Zijn er andere aspecten die hier invloed op uitoefenen?
  • Welke werkelijke handelingen moet een medewerker hiervoor uitvoeren?
  • Wat is de huidige situatie en wat zou de ideale situatie kunnen zijn?

Bron: Het groot verbeterboek - meer dan 120 tools en concepten voor procesverbeteraars en verandermanagers, Neil Webers, Lucas van Engelen & Thom Luijben

Laatst aangepast op maandag, 23 oktober 2017 18:53  
SMART-doelen: Bart Stofberg's Rijnlands alternatief
Gepubliceerd in Bluff Your Way Into
E-mail Afdrukken

smart doelen bart stofberg

Bart Stofberg (principal consultant bij Quint Wellington Redwood) is kritisch over het het criterium dat doelstellingen SMART moeten zijn. Volgens hem is SMART gebaseerd op wantwrouwen (als we geen duidelijke doelstellingen lopen medewerkers de kantjes eraf) en gebaseerd op Anglo-Amerikaans. Stofberg introduceert een Rijnlands alternatief.

De essentie van het vooraf formuleren van doelen die SMART zijn, dat hiermee mensen aan het werk kunnen worden gezet, om mensen na afloop af te rekenen op basis van een een 'objectief, onbetwistbaar oordeel'. Volgens Stofberg wordt bij SMART 'doelbewust afstand gedaan van de mogelijkheid om bij te sturen. Tot het moment van afrekening. De manager stuurt niet bij, hij coacht niet, hij rekent af. De SMART-doelstellingen zijn een contract tussen de manager en de uitvoerder. Net als in een contract staan de voorwaarden vast. (..) Afspraak is afspraak.'

Stofberg heeft onderstaande kritiek op de SMART-doelstellingen:

  1. Specifiek: eenduidig geformuleerde doelen hebben als risico dat ze 'geïsoleerd zijn', in de zin van onafhankelijk van de omgeving en andere doestellingen. Volgens Stofberg dreigt 'specifiek' dan te ontaarden in eenkennigheid.

  2. Meetbaar: volgens Stofberg is dit de dominante factor binnen SMART. Het adagium 'meten is weten' biedt objectieve zekerheid, maar geen garanties dat je uiteindelijk ook kwaliteit krijgt: '(m)eetbaarheid zorgt per definitie voor tunnelvisie, met maar één echt voordeel: je mag je eigen tunnel kiezen'. Het reduceren van kwaliteit tot een paar kwanitatieve parameters, impliceert dat je andere aspecten van kwaliteit over het hoofd ziet. En - aldus Stofberg - kwaliteit kun je alleen beoordelen door naar kwaliteit te kijken, waarbij je continu met elkaar moet bepalen of je al dan niet op de goede weg zit.

  3. Acceptabel: Stofberg stelt dat 'acceptabel' zich richt op de belanghebbenden met veel invloed; er moet immers draagvlak zijn en je wilt geen gedonder.

  4. Realistisch: het criterium dat een doelstelling 'realistisch' moet zijn, impliceert volgens Stofberg dat de lat vooral niet te hoog mag worden gelegd, anders is het doel niet haalbaar. Hij vraagt zich af of het niet veel leuker zou zijn om te werken aan doelen die ambitieus zijn.

  5. Tijdgebonden: het meetbaarheidscriterium impliceet dat doelstellingen ook een tijdslimiet hebben: vooraf spreek je af wanneer er zal worden gemeten. Dit betekent volgens Stofberg dat de korte termijn structureel dominant wordt aan de de lange termijn, waarbij hij stelt dat tijdgebonden een organisatie uitputten; '(a)lsof je een marathon het best loopt als je 422 goede 100 meters loopt. Dat is natuurlijk niet zo, niet in de atletiek en niet in een onderneming'.

Het onderstaande citaat vat het betoog van Stofberg goed samen: 'Als je elkaar - in een zeer complexe en dynamische omgeving, BS - SMART-doelstellingen stelt, werken de teamleden ieder voor zich (specifiek) aan (meetbare) benaderingen van kortetermijndoelen (tijdgebonden), waarbij de lat niet hoog ligt (realistisch) en ze niet te veel anderen tegen de haren in mogen strijken (acceptabel). Dat is vijf keer suboptimaal!

Stofberg's Rijnlandse alternatief is SMARTT:

  1. Samenhangend: doelstellingen moeten 'samenhangend' zijn, zodat het mogelijk is te sturen op de balans tussen die doelstellingen.

  2. Maatschappelijk aanvaardbaar: voorkom dat doelen ten kosten gaan van onmeetbare waarden zoals bijv. menselijkheid en milieu.

  3. Ambitieus: volgens Stofberg is het veel leuker zou zijn om te werken aan doelen die ambitieus zijn, dan te werken aan doelen waarbij de lat niet te hoog ligt.

  4. Richtinggevend: doelen moeten vertellen waar je heen moet. Met kwantitatieve doelen kun je geen kant meer op als je ze gehaald hebt of als ze onhaalbaar zijn geworden. Kwalitatief toetsbare doelen hebben dat nadeel niet en zijn en blijven altijd richtinggevend.

  5. Toetsbaar: doelen hoeven niet niet kwanitatief meetbaar te zijn, maar wel kwalitatief toetsbaar. Op deze manier dragen de resultaten optimaal en beweeglijk bij aan het beoogd succes.

  6. Tijdloos: Doelen moeten tijdloos zijn zodat je maatregelen kan nemen die op korte termijn pijn doen, maar op de lange termijn nodig zijn.

Bron: artikel "Niet SMART maar SMARTT" in het Tijdschrift IT Management, april/mei 2011

Laatst aangepast op vrijdag, 03 januari 2020 12:47  


JPAGE_CURRENT_OF_TOTAL

Als je geen tijd hebt om iets goed te doen, waar haal je dan de tijd vandaan om je fouten te corrigeren?

Banner

Archief

Lean boeken top 5

(maart 2016)
Banner
Banner
Banner
Banner
Banner

We hebben 216 gasten online
Artikelen

als niet weet heen wilt maakt niet uit welke kant opgaat lewis caroll

Banner
Banner

dan roam visueel presenteren presentaties overtuigen

Visueel presenteren
Het ontwerpen van presentaties die overtuigen
Dan Roam

Bij Bol.com | Managementboek

 

Lean boekentips

Banner