Ben Tiggelaar gaat in zijn Intermediair-column van 23/9  "Proberen is niet voor watjes" in op het verschil tussen de leerdoeloriëntatie en de prestatiedoeloriëntatie. Omdat de column naadloos aansluit op het artikel Een leergerichte persoonlijkheid volgens Arjan van Dam hierbij de integrale tekst:

‘Try not. Do, or do not. There is no try.'

Een beetje nerd weet meteen waarover het gaat. Leermeester Yoda veegt leerling Luke Skywalker de mantel uit, wanneer deze in The Empire Strikes Back (Star Wars Episode V) tegen hem zegt: ‘All right, I'll give it a try.'

Laatst hoorde ik een trainer dit citaat gebruiken. Hij beweerde dat wanneer je zegt dat je iets gaat ‘proberen', je eigenlijk al rekent op een mislukking. ‘Proberen is voor watjes', vond hij. Klinkt stoer, maar Yoda's collega heeft ongelijk.

Want? Onderzoeker Don VandeWalle en collega's hebben vastgesteld dat je ‘doeloriëntatie' een belangrijke invloed heeft op je uiteindelijke prestaties. Wie een ‘prestatiedoeloriëntatie' heeft, wil vooral graag laten zien wat hij kan. Bij elke fout die wordt gemaakt, gaat zo iemand slechter presteren.

Wie echter een ‘leerdoeloriëntatie' heeft, is er vooral op uit zich te ontwikkelen. Elke fout die wordt gemaakt, wordt ervaren als een leermoment en leidt tot verbetering. Bij een prestatiedoeloriëntatie horen ‘stoere' praatjes als: ‘Proberen is voor watjes'. Bij een leerdoeloriëntatie horen ‘slappe' uitspraken als: ‘Al doende leer je'. Maar het grappige is dat de leerdoeloriëntatie uiteindelijk tot de hoogste prestaties leidt.

Een paar weken geleden sprak ik psycholoog en schrijver Arjan van Dam over dit onderwerp. We constateerden dat veel managers moeite hebben met de leerdoelaanpak. Ook wel logisch. Zij hopen dat de snelste weg naar prestatie en succes een rechte lijn is. Maar in dit geval is de snelste weg een omweg. Dat gaat lijnrecht tegen je gevoel in. Daar hoort een ander Yoda-citaat bij: ‘You must unlearn what you have learned'.

We doen er goed aan projecten, veranderingen en andere uitdagingen voortaan te benaderen als ‘experiment', als ‘leren' en ‘proberen'. Dat is voor sommige mensen echt terug naar af. Yoda zou zeggen: ‘May the force be with you'.

Bron: Intermediair, Proberen is niet voor watjes, column Ben Tiggelaar