Hoe is informatiearchitectuur vast te leggen?

Descriptief of beschrijvend

De beschrijvende architectuur stelt zich tot doel om, al dan niet vooraf, de generieke kenmerken van de informatieverwerking in een domein te beschrijven. Een parallel die vaak getrokken wordt, is die met het functioneel ontwerp of de requirement definitions.

De beschrijvende architectuur is dus reactief en heeft vooral tot doel om complexe structuren inzichtelijk te maken en om mensen zonder specifieke IT-achtergrond inzicht te geven in de informatievoorziening van een organisatie.

Op het gebied van structurering, homogenisering of standaardisering gaat er geen werking uit van de beschrijvende architectuur. Een beschrijvende architectuur geeft een prachtig beeld van een huidige situatie, die echter bij oplevering vaak al weer verouderd is.

Een probleem met deze aanpak, indien niet volledig automatisch tot stand gekomen, is dat veel tijd, energie en moeite geïnvesteerd wordt in het opstellen van architectuurmodellen die bij verschijning alweer verouderd zijn.

Prescriptief of voorschrijvend

De voorschrijvende architectuur stelt zich, zoals het woord al zegt, ten doel om een context te scheppen waarbinnen de informatievoorziening zich beweegt. Een raamwerk aan regels en randvoorwaarden die maken dat informatiesystemen zich voorspelbaarder gaan gedragen en beter op elkaar aan te sluiten worden.

Een prille en ook beperkte vorm van een voorschrijvende informatiearchitectuur zijn de ontwikkelrichtlijnen en programmeerstandaarden die eind jaren zeventig, begin jaren tachtig opgeld gingen doen.

Referentiearchitecturen zijn een typisch voorbeeld van voorschrijvende architecturen.

Waar in organisaties veel aandacht aan besteed moet worden zijn twee aspecten van het onderhoud van de voorschrijvende informatiearchitectuur.

Hoe wordt deze onderhouden? Hoe worden wijzigingen (voortschrijdend inzicht, verandertechnologie, nieuwe doelstellingen, etc.) verwerkt in de informatiearchitectuur en de daarop gebaseerde systemen?

Hoe wordt geborgd dat de informatiearchitectuur niet alleen een verzameling indrukwekkende modellen en beschrijvingen is, maar ook werkelijk gaat leven bij iedereen die binnen de beoogde invloedssfeer van de informatiearchitectuur werkt.

Bron: Informatiearchitectuur in de praktijk - van architectuur naar implementatie - Guido de Nobel

Denise Hulst beschrijft in het boek Een volle agenda, maar nooit druk - Benedictijns timemanagement hoe haastige spoed niet altijd ten goede komt aan de snelheid, oftewel: 'de Paradox van de versnelling':

De Paradox van de versnelling

Toen Tijl Uilenspiegel met zijn knapzak te voet naar de volgende stad trok, werd hij door een snel rijdende koets ingehaald. De koetsier, die erg veel haast scheen te hebben riep. 'Hoe ver is het tot de volgende stad?' 'Als u langzaam rijd een half uur, als u snel rijdt twee uur, meneer!' antwoordde Tijl Uilenspiegel.

'Dwaas!' schold de koetsier. Hij greep zijn zweep en zette de paarden nog eens extra aan waardoor de koets met hoge snelheid verder reed. Tijl Uilenspiegel vervolgde zijn weg. Er zaten veel gaten en kuilen in het wegdek. Een uur later trof hij een koets aan die blijkbaar met schade in een greppel langs de weg lag. De koetsier was vloekend en tierend bezig de gebroken as te repareren. De koetsier keek Tijl Uilenspiegel verwijtend aan waarop deze slechts opmerkte: 'Ik zei u toch: als u langzaam rijdt een half uur...'

Bron: Een volle agenda, maar nooit druk - Benedictijns timemanagement, Denise Hulst