Misschien word je niet dagelijks wakker met de vraag wat de juiste schrijf- en/of afkortingswijze is van namen van wetten. Hieronder - je weet maar nooit - een paar 'spelregels'.
De naam van een wet begint vaak met een hoofdletter (vaak de w van wet), zoals bijv. de 'Wet maatschappelijke ondersteuning'. In de jaren negentig is besloten alleen het eerste woord van de wetnaam met een hoofdletter te schrijven. Hiervoor kregen alle kernwoorden in de naam van een wet een hoofdletter. Aan de namen van oude(re) wetten is dat goed te zien: Algemene Ouderdomswet. Wetteksten bevatten overigens in het laatste artikel van een wet de zgn. citeertitel, dus de manier waarop de wet in andere publicaties genoemd moet worden.
Als het gaat om het afkorten van wetten was het lange tijd gebruikelijk, afkortingen die 'letter voor letter' worden uitgesproken met hoofdletters te schrijven: WMO, AOW. Langere afkortingen die als 'gewoon' woord worden uitgesproken, krijgen alleen een beginhoofdletter: Wajong ('Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten').
De afkorting met hoofdletters blijft volgens zowel het Witte Boekje als het Groene Boekje juist, maar er is sprake van een tendens op ministeries en bij ambtenaren en juristen, om een overdaad aan hoofdletters te vermijden en daarom bij álle wetsafkortingen alleen een beginhoofdletter te gebruiken: Wmo, Wro, Wm, etc. Deze andere schrijfwijze is er niet zomaar, maar vloeit voort uit een bepaling in de 'Aanwijzigingen voor de regelgeving' (Ar) over het formuleren van citeertitels van wetten (die bindende voorschriften bevat voor het opstellen van wetgeving). De afkorting Wmo volgt Ar 185, derde lid, dat luidt: "Slechts het eerste woord van een citeertitel wordt met een hoofdletter geschreven." De meeste wetten van na het not stand komen van de Aanwijzingen (in 1992) volgen deze lijn.
Doordat de schrijfwijze met alleen de eerste letter als hoofdletter is ingeburgerd onder ambtenaren, kan deze volgens het Groene Boekje ook gevolgd worden, volgens het zgn. donorprincipe: "De afgekorte namen van wetten, besluiten of overheidsplannen schrijven we met hoofdletters, ook als de uitgeschreven vorm geen hoofdletters bevat. (...) Als een andere schrijfwijze ingeburgerd is, bijvoorbeeld onder ambtenaren, dan geldt het donorprincipe."
http://www.onzetaal.nl/advies/wetten.php en Onze taal 2011, 7/8
Jim Collins heeft onderzocht wat de overeenkomsten zijn van écht succesvolle ondernemingen en beschreef zijn conclusies in het boek 'Good to Great'. Eén van de overeenkomsten tussen de ‘great companies’ is het Egel-principe (Hedgehog concept). Ook al is succesvol ondernemen een enorm complex geheel van samenhangende delen, de essentie ligt in een ijzersterk, principe om jezelf eenvoudigweg te focussen op één ding en dit goed te doen.
"Those who built the good-to-great companies were, to one degree or another, hedgehogs. They used their hedgehog nature, to drive toward what we came to call, a Hedgehog Concept, for their companies. Those who led the comparison companies, tended to be foxes, never gaining the clarifying advantage, of a Hedgehog Concept, being instead, scattered, diffused, and inconsistent. (...) The essence of profound insight is simplicity. Hedgehogs see what is essential, and ignore the rest.”
Het Egel-principe is afgeleid van het verhaal van de egel en de vos. Dit verhaal gaat terug tot de Grieken: ‘De vos weet heel veel dingen, maar de egel weet één belangrijk ding.’ De egel lijkt misschien een beetje simpel en sjofel, maar weet één ding erg zeker en blijft daarbij. Vossen zijn snel, mooi en geslepen en weten bovendien heel veel dingen, maar weten deze niet te integreren tot één geheel. De vos opereert op veel niveaus, ziet de wereld in al zijn complexiteit en onderzoekt alle alternatieven. De egel vereenvoudigt die complexe wereld tot één ding: overleven en straks weer eten. De essentie van het Egel-principe is dat - ook al is de vos veel slimmer - de Egel altijd wint omdat een egel de essentie ziet en de rest negeert. Eenvoud rulez! In de woorden van Jim Collins:
'The fox is a cunning creature, able to devise a myriad of complex strategies for sneak attacks upon the hedgehog. Day in and day out, the fox circles around the hedgehog’s den, waiting for the perfect moment to pounce. Fast, sleek, beautiful, fleet of foot, and craftly – the fox looks like the sure winner. The hedgehog, on the other hand is a dowdier creature, looking like a genetic mix-up between a porcupine and a small armadillo. He waddles along, going about his simple day, searching for lunch and taking care of his home.
The fox waits in his cunning silence at the juncture in the trail. The hedgehog, minding his own business, wanders right into the path of the fox. “Aha, I’ve got you now!” thinks the fox. He leaps out, bounding across the ground, lightning fast. The little hedgehog, sensing danger, looks up and thinks, “Here we go again. Will he ever learn?” Rolling up into a perfect little ball, the hedgehog becomes a sphere of sharp spikes, pointing outward in all directions. The fox, bounding toward his prey, sees the hedgehog defense and calls off the attack. Retreating back to the forest, the fox begins to calculate a new line of attack. Each day, some version of this battle between the hedgehog and the fox takes place, and despite the greater cunning of the fox, the hedgehog always wins.'
Volgens Collins bestaat het Egel-principe uit het doorgronden van de doorsnede van drie cirkels (de overlapping van de cirkels is het Egel-principe):
-
What are you deeply passionate about?: Je passie: waar word je zeer gepassioneerd van? Waar gaat je hart sneller van kloppen? Het gaat er niet om passie te stimuleren, maar te ontdekken waarvan je gepassioneerd raakt.
-
What can you be the best in the world at?: Waarin kun je de allerbeste zijn? (maar dus ook: waarin kun je niet de beste zijn?). Het gaat om meer dan een kerncompetentie. Alleen het feit dat je beschikt over een kerncompetentie, wil nog niet zeggen dat je hierin de allerbeste kan zijn. Bovendien zijn er zaken waarin je de beste kunt zijn, maar waarin je nu nog niet competent bent.
-
What drives your economic engine?: Waar kun je je geld mee verdienen? Welke brandstof houdt de economische motor draaiend? Het gaat erom een duurzame en robuste cash flow en winstgevendheid te genereren, waarbij het vooral belangrijk is om die factor (denominator) te ontdekken die het meeste impact heeft op het economisch succes (bijv. winst per x).
Het is dus niet voldoende om je passie te volgen om 'great' te worden. Het gaat om het overlappende gebied te vinden in de drie cirkels. Bij het Egel-principe gaat het om diepe en doorwrochte zelfkennis, op drie gebieden, vertaald in een simpel en glashelder concept wat vervolgens consequent wordt toegepast als referentie voor alle beslissingen. Het Egel-principe is géén doelstelling, strategie of intentie; het gaat om een inzicht; de essentie van je bedrijf en daarmee de leidraad voor belangrijke strategische keuzes. In de woorden van Jim Collins: “A Hedgehog Concept is not a goal to be the best, a strategy to be the best, an intention to be the best, a plan to be the best. It is an understanding of what you can be the best at. The distinction is absolutely crucial.”
Het is ook niet zo dat je het Egel-principe op een achternamiddag even bij elkaar brainstormt. De door Collins onderzochte bedrijven hadden gemiddeld vier jaar nodig om hun Egel-principe helemaal scherp te krijgen.
Het Egel-principe is ook toepasbaar op persoonlijke effectiviteit: “Many people have been pulled or have fallen into careers where they can never attain complete mastery and fulfillment. Suffering from the curse of competence but lacking a clear Hedgehog Concept, they rarely become great at what they do.”
Bronnen:
Op www.jimcollins.com vindt je ook nog interessante video's over het Hedgehog concept:
